Na miękko czy na twardo?

czyli o tym jak przyrządzić idealnego kandydata na...

Ci którzy mnie znają wiedzą, że nie jestem mistrzem kulinarnym, ale jedno co mi dobrze wychodzi to gotowanie jajka. Każda z córek woli inaczej ugotowane. Jedna woli na miękko, a druga na twardo. Niemniej jednak nie o jajkach tu będzie mowa, ale o pracy, a dokładnie o ogłoszeniach o pracę. Co jakiś czas lubię przejrzeć jeden z portali prezentujący oferty pracy. Nie robię tego w celu poszukiwania nowego miejsca, ale w celu sprawdzenia co się dzieje na rynku, jakie nowe firmy zatrudniają, ale również czasem można znaleźć bardzo ciekawe stanowiska. Parę miesięcy temu natknąłem się na ciekawą grafikę odnośnie właśnie ogłoszeń o pracę w branży IT. Co mnie najbardziej zainteresowało to duży wzrost ogłoszeń o pracę dla roli Analityka Biznesowego. Wzorst o 160%, o czym można poczytać tutaj, robi piorunujące wrażenie. Po zapoznaniu się z raportem pierwsze pytanie jakie się nasuwa to skąd taki wzrost zainteresowania tą rolą? Skąd nagle taka potrzeba? Czyżby pracodawcy i ich klienci nagle zauważyli, że kogoś brakuje w procesie wytwarzania oprogramowania, czy może to chwilowa moda, aby mieć u siebie Analityka? Odpowiedzi na te pytania powinniśmy szukać w zarządach firm, które chcą zrekrutować w swoje szeregi przyszłych, analitycznych pracowników. Tylko jak znaleźć tego jedynego, idealnego Analityka? Co on musi mieć w sobie? Na jakie cechy zwrócić uwagę? Czy istnieje ktoś taki jak idealny Analityk?

Analityk Biznesowy - definicja: sprawdź pod Czarodziej, Magik

Zatrzymajmy się jednak na chwilę i zastanówmy się kim jest Analityk Biznesowy:

to osoba odpowiedzialna za określenie potrzeb biznesowych, oczekiwań i celów interesariuszy w celu określenia rozwiązań dla problemów biznesowych [1].

Czyli kto i co dokładnie robi? Odpowiedź na to pytanie nie jest wcale prosta. Za każdym razem gdy ktoś, spoza branży IT, pyta czym się zajmuję jako Analityk Biznesowy, mina mojego rozmówcy mówi wszystko - czyli czym się dokładnie zajmujesz? Wtedy mam przed oczami biednego Chandlera Binga z serialu Przyjaciele i odcinek, w którym Chandler i Joey wygrywają mieszkanie od Moniki i Rachel, bo dziewczyny nie potrafiły odpowiedzieć na pytanie czym zajmuje się wspomniany Chandler. Dla tych, którzy nie widzieli tego odcinka polecam sprawdzić jego skróconą wersję tutaj
A tak na poważnie i mocno uproszczając to Analityk Biznesowy łączy świat techniczny ze światem nietechnicznym. Jego głównym zadaniem jest zebranie wymagań, czyli oczekiwań od klienta ale również od zespołu wykonawczego, tak aby klient i zespół wiedział co ma być dostarczone jako efekt końcowy, ale również co jesteśmy wstanie dostarczyć w wybranej technologi czy też terminie. Bardziej szczegółowo opisane zostało to na blogu analiza.it w artykule Co robi analityk?. 


8 minut gotowania, czyli na twardo...

Parę lat temu, po zdobyciu pierwszego certyfikatu z branży IT, spytałem kolegi jaki powinienem być kolejny krok? Czego mam się nauczyć? Odpowiedź mocno mnie zaskoczyłem, bo usłyszałem że teraz to mam się nauczyć angielskiego. Po latach zrozumiałem o co mu chodzi, wtedy nie potrafiłem w to uwierzyć. Dlaczego język a nie kolejne twarde umiejętności jak jeden z frameworków do automatyzowania testów, jakiś język programowania, SQL bądź inne rzeczy? Gdy przegląda się oferty pracy dla Analityka Biznesowego w sekcji odnośnie wymagań co do kandydata, można ją podzielić na dwie części: umiejętności twarde i miękkie. I takie też było myślenie z początku - zdobywać wiedzę z umiejętności technicznych typu:
  • UML,
  • BPMN,
  • SQL,
  • GIT,
  • opisywanie User Story,
  • tworzenie dokumentacji,
  • Enterprise Architect i wiele innych.
Jednak mam to szczęście, że spotykam na swojej drodze wielu mądrych ludzi i dobrze doradzają. Taką radą, czy może bardziej wyjaśnieniem procesem rekrutacji u kolejnego kolegi, było stwierdzenie, że jego firma czasem woli zatrudnić tak zwaną świeżą osobę, bez doświadczenia i ją nauczyć procesów, narzędzi będących w firmie. W pewnych sytuacjach ma to spore uzasadnienie, gdyż łatwiej jest nauczyć nową osobę pewnych schematów i łatwiej się ona dostosuje do istniejących procesów niż osoba z dużym doświadczeniem i swoimi przyzwyczajeniami. Dlatego, o ile pracodawca nie szuka doświadczonej osoby, która będzie miała jako zadanie nauczyć innych pracowników pewnych metod, to nie przejmowałbym się tak bardzo wymaganiami technicznymi. Diagramów UML jest wiele, a może się okazać, że w firmie wykorzystywane są dwa lub trzy albo że nikt z tego nie korzysta. Tak samo jest z innymi narzędziami, może się okazać, że w rzeczywistości dnia codziennego są one wykorzystywane sporadycznie. Pamiętajmy, że rzadko się zdarza aby pracodawca zaraz po zatrudnieniu nas wrzucał nas na głęboką wodę. Zawsze dostajemy czas na wdrożenie do obecnie panujących procesów i ten czas można również przeznaczyć na naukę nowych narzędzi u nowego pracodawcy, a może to być bardziej efektywne dla firmy bo od razu poznamy standardy jakie obowiązują w firmie. O wiele trudniejsze jest znalezienie osoby, który wkomponuje się do naszego zespołu, czyli będzie miała odpowiednie kompetencje miękkie.

4 minuty i będzie na miękko...

Wróćmy ponownie do ofert o pracę. Z moich obserwacji wynika, że najcześciej pracodawcy poszukują kandydatów na Analityka Biznesowego, którzy mają się charakteryzować następującymi cechami:
  • rozwiązywanie problemów,
  • komunikacja werbalna i pisemna,
  • praca zespołowa,
  • myślenie krytyczne,
  • proaktywność,
  • analityczne myślenie,
  • dbałość o szeczegóły,
  • dzielenie się wiedzą oraz
  • umiejętności przywódzcze. 
Jak widać lista wymagań bądź umiejętności miękkich jest długa i może się zmieniać w zależności od pracodawcy. Pytanie jest czy wystawiający ogłoszenie wiedzą dokładnie kogo szukają albo czy wiedzą jakimi cechami powinien charakteryzować się kandydat. Spójrz co na ten tamet ma do powiedzenia największa organizacja zrzeszająca Analityków Biznesowych - International Institute of Business Analyst (IIBA). 

Książka kucharska by się przydała

W wydanej przez wyżej wymienioną organizację książce - Business Analyst Body of Knowledge (BABOK Guide) jest spory rozdział na temat umiejętności miękkich jakie powinien posiadać Analityk. Autorzy podręcznika wymieniają 5 głównych grup umiejętności pod którymi umieszczono bardziej szczegółowe wymagania takie jak:
  • myślenie analityczne i rozwiązywanie problemów:
    • podejmowanie decyzji,
    • rozwiązywanie problemów,
    • strategiczne i kreatywne myślenie,
    • analiza przyczyn,
    • ocena rozwiązania i priorytetyzacja zadań.
  • cechy behawioralne:
    • postawa, postępowanie etyczne,
    • odpowiedzialność,
    • solidność,
    • zarządzanie czasem i organizacją pracy,
    • zdolność do adaptacji.
  • wiedza biznesowa, czyli znajomość:
    • przedsiębiorstwa, 
    • organizacji,
    • rozwiązania oraz
    • metodyki pracy.
  • umiejętności komunikacji:
    • werbalnej,
    • nie werbalnej,
    • pisemnej oraz
    • słuchanie.
  • umiejętności interpersonalne:
    • facylitacja, 
    • cechy przywódzcze oraz umiejętność oddziaływania na innych,
    • praca zespołowa,
    • negocjacje i rozwiązywanie konfliktów,
    • nauczanie, bycie mentorem i/lub coachem.
  • narzędzia do współpracy przy rozsianych zespołach, udostępnianie dokumentów, itp.[2].
Jak możemy zauważyć lista jest długa i z pewnością na rozmowie kwalifikacyjnej ciężko jest zweryfikować wszystkie te cechy. Należy również pamiętać, że w trakcie starań o pracę najlepiej wypadają osoby o cechach narcystycznych, ponieważ z dużą dozą pewności siebie mówią o swoich mocnych cechach [3]. Dlatego może warto skupić się tylko na wąskiej grupie umiejętności miękkich. Tutaj z pomocą może przyjść rozszerzenie do BABOK Guide - Agile Extension, również wydane przez IIBA. Większość projektów w świecie IT jest prowadzona w tzw. sposób agile, dlatego też może warto spojrzeć jakimi cechami powinien kierować się tzw.zwinny analityk. Autorzy Agile Extension wyróżniają 7 zasad jakimi powinien kierować się zwinny Analityk:
  • unikaj marnotrawstwa,
  • mniej przed sobą cały obraz,
  • myśl jak klient,
  • ustal co jest cenne,
  • wykorzystuj realne przykłady,
  • zrozum co jest wykonalne,
  • współpracuj i ciągle doskonal się [4].
Być może nie są to napisane wprost umiejętności miękkie, ale dają kierunek w jakim należy się rozwijać. Kierując się tymi wytycznymi będziemy rozwijać swoje cechy charakteru oraz umiejętności tak potrzebne w pracy Analityka.

Podano do stołu!

Jak mogliśmy się przekonać różnorakich wymagań co do kandydata na Analityka jest sporo. Bardzo dobrym zobrazowaniem wszystkich elementów jest model T dotyczący kompetencji jakie powinna posiadać osoba analityczna zaprezentowana przez Monikę Perendyk na analizawymagan.pl, o czym można więcej przeczytać tutaj [6]. Pamiętajmy również o tym, że idealny kandydat nie istnieje! Wszystko zależy od wymagań pracodawcy, projektu, kultury firmy, klienta z jakim przyjdzie nam pracować. Jednak kombinacja wyżej wymienionych cech pomoże nam w pracy Analityka Biznesowego. Dobrym podsumowaniem takiej kombinacji jest artykuł opublikowany przez Abbie Cockburn. Autorka wymienia 9 rzeczy jakie każdy Analityk powinien posiadać, a są nimi:
  • znaj swoje cele,
  • umiejętność komunikacji,
  • umiejętność do prowadzenia spotkań z interesariuszami,
  • umiejętność dobrego słuchania,
  • umiejętność prezentacji wyników pracy,
  • umiejętność zarządzania czasem,
  • umiejętność pisania, szczególnie dokumentacji,
  • umiejętność zarządzania interesariuszami,
  • umiejętność modelowania procesów [5].
I to wydaje się idealnym zestawem umiejętności twardych oraz miękkich tak potrzebnych w pracy z ludźmi na stanowisku Analityka Biznesowego. Jest to również dobry punkt wyjścia do sprawdzenia swoich umiejętności i być może podniesienie swoich kwalfikacji w poszczególnych obszarach. Oby tylko nasi pracodawcy potrafili to zauważyć w nas i dobrze wykorzystać, czego sobie i Wam serdecznie życzę! 





Bibliografia:

1. Akademia Leona Koźmińskiego - https://www.kozminski.edu.pl/index.php?id=12670
2. BABOK Guide v3 - IIBA
3. Odkrycie naukowców: narcyz najlepiej radzi sobie na rozmowie kwalifikacyjnej http://www.rozmowa-kwalifikacyjna.edu.pl/newsy/narcyz/
4. Agile Extension to the BABOK Guide v2 - IIBA
5. Nine Key Skills That Every Good Business Analyst Needs, Abbie Cockburn, https://www.batimes.com/articles/nine-key-skills-that-every-good-business-analyst-needs.html
6. Kompetencje analityka według modelu T - Monika Perendyk, https://analizawymagan.pl/kompetencje-analityka/

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

O odwadze, kiedy trzeba powiedzieć "nie"